Từ vụ gian lận thi cử ở Hà Giang: Thời điểm ”chín muồi” để bỏ kỳ thi tốt nghiệp

Vụ gian lận điểm thi trắc nghiệm ở Hà Giang gây chấn động và nó cũng chỉ ra những lỗ hổng chết người trong thi cử hiện nay. Đặc biệt là đã đến lúc tổng kết, nghiên cứu thật kỹ việc bỏ kỳ thi “2 trong 1”, vừa thi tốt nghiệp vừa thi tuyển đại học.

Sự gian lận mới chỉ bị phát hiện ở Hà Giang và không ai chắc chắn là nó không diễn ra ở diện rộng hơn cùng với thực tế là một kỳ thi tốn kém, căng thẳng vừa qua cho thấy thời điểm chín muồi để đưa ra một phương án thi mới: Tiết kiệm, công bằng và đảm bảo không bỏ sót nhân tài.

tu-vu-gian-lan-thi-cu-o-ha-giang-thoi-diem-chin-muoi-de-bo-ky-thi-tot-nghiep

Tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT tại một điểm thi ở Hà Nội. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Chỉ nên xét tốt nghiệp chứ không thi

Từ kết quả thi bất ngờ và gây sốc tại Hà Giang, trên tờ điện tử Infonet, TS Quách Tuấn Ngọc đã đưa ra ý kiến: “Từ năm 2015 bắt đầu tổ chức kỳ thi 2 trong 1, có tiến bộ là có thêm cán bộ coi thi từ các trường đại học, tuy nhiên còn nhiều chỗ là do cán bộ địa phương chủ động làm hết nên cơ hội tiêu cực càng có điều kiện. Người cùng địa phương, làm tại địa phương kiểu gì cũng có những mối quan hệ riêng tư. Độ tin cậy kết quả kỳ thi đương nhiên có phần suy giảm, nếu không muốn nói là không thể tin được”.

Không phải bây giờ, các chuyên gia giáo dục mới bàn đến chuyện bỏ kỳ thi tốt nghiệp. Ở rất nhiều năm trước, với tỉ lệ tốt nghiệp chung là trên 90%, có địa phương 98% thì giá trị của kỳ thi với tính chất phân loại đã không còn nhiều.

Trong một cuộc trao đổi với Báo Lao Động sau kỳ thi tốt nghiệp 2017, thạc sĩ-luật sư Trịnh Hữu Chung – Phó Hiệu trưởng Trường Quốc tế Hồng Bàng – khi nói về bất cập trong kỳ thi tốt nghiệp, đặc biệt về chất lượng thực tế của kỳ thi đã cho rằng: “Vấn đề đào tạo, dạy học nên theo xu thế chung của thế giới. Nhiều nước tiên tiến hiện nay đã bỏ được kỳ thi tốt nghiệp. Tôi nghĩ Việt Nam đã đến lúc làm điều đó. Bởi trên thực tế, hằng năm chúng ta vẫn tổ chức kỳ thi này tiêu tốn không nhỏ tiền của xã hội. Hơn nữa, với bệnh thành tích như hiện nay, con số hơn 90% thí sinh thi đỗ tốt nghiệp khiến cho kỳ thi này không còn nhiều ý nghĩa”.

Theo ông Chung, về góc độ Luật Giáo dục, có quy định học sinh học hết chương trình phổ thông đều phải trải qua kỳ thi để lấy bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông. Nếu như bỏ kỳ thi quốc gia là phạm luật, thì phải sửa luật sao cho phù hợp với thực tế nhu cầu và khả năng của xã hội. “Việc này tôi nghĩ sẽ không gặp quá nhiều khó khăn. Nếu như xét thấy việc bỏ thi tốt nghiệp đem lại lợi ích cho xã hội thì thay đổi về luật cũng là điều chúng ta cần làm” – ông Chung nói.

Đồng quan điểm và cách đặt vấn đề trên, GS Lâm Quang Thiệp – nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GDĐT) – cho rằng: “Mục tiêu tốt nghiệp phổ thông cũng quan trọng nhưng không nhất thiết tới mức tổ chức một kỳ thi quốc gia. Việc này nên để các tỉnh và địa phương tổ chức để công nhận tốt nghiệp”.

Còn GS Phạm Tất Dong – nguyên Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam – đưa ra quan điểm: “Kỳ thi THPT là kỳ thi phổ thông, không thể có ý nghĩa là chọn đại học, lồng hai kỳ thi là không nên. Vì thế, trong thời gian tới, tôi cho rằng cần tách kỳ thi THPT và đại học riêng, các trường đại học sẽ chọn theo chuẩn riêng”.

Còn giảng viên Đào Tuấn Đạt ở ĐH Bách khoa Hà Nội cũng cho rằng: “Hiện nay, mục tiêu của kỳ thi THPT quốc gia được đặt lên hàng đầu là xét tốt nghiệp. Vậy đi thi mà biết chắc sẽ đỗ, tỉ lệ luôn trên 90%, thậm chí xấp xỉ 100% thì thi để làm gì? Nên bỏ kỳ thi chung trong toàn quốc như hiện nay, thay vào đó là kỳ thi cuối năm nhẹ nhàng và thực chất cho lớp 12 do địa phương tự tổ chức theo quy chế chung toàn quốc”.

tu-vu-gian-lan-thi-cu-o-ha-giang-thoi-diem-chin-muoi-de-bo-ky-thi-tot-nghiep

Ông Vũ Trọng Lương (ngoài cùng bên trái) – Phó Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng, Sở GDĐT tỉnh Hà Giang – trong một hoạt động của kỳ thi học sinh giỏi tỉnh Hà Giang. Ảnh: P.V

Tuyển sinh đại học thì phải thi

Nhìn vào sâu câu chuyện sửa điểm ở Hà Giang có thể thấy mục tiêu của sự gian lận này không phải là để “có bảng điểm đẹp”, bệnh thành tích hay đơn thuần là cho học sinh tốt nghiệp mà là lấy điểm cao để học sinh được “nâng đỡ” vào những trường danh giá, điểm xét tuyển đầu vào cao như Học viện An ninh, các trường Y, Dược.

Chúng ta thấy rõ rằng, nếu vụ việc không bị vỡ lở thì hàng trăm học sinh kém đã thay thế những học sinh giỏi, những nhân tài của đất nước tại môi trường đại học cao cấp. Việc tuyển chọn nhân tài – điều quan trọng nhất – đã thất bại. Vậy thì phải thay đổi.

Ông Trịnh Hữu Chung – Phó Hiệu trưởng Trường Quốc tế Hồng Bàng – đề xuất: “Thay vì phải tổ chức thi, học xong, các trường sẽ cấp giấy chứng nhận đã học hết chương trình lớp 12, hoàn thành chương trình phổ thông cho học sinh. Còn vào đại học, cao đẳng, hãy để cho các trường đại học, cao đẳng tự tuyển chọn bằng cách riêng của mình. Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ cần quản lý chặt điều kiện và chỉ tiêu tuyển sinh. Tuy nhiên, một điều cần hết sức lưu ý là phương án tuyển sinh của các trường đại học phải được Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua. Về hình thức, có thể xét học bạ, có thể kiểm tra đầu vào… Đặc biệt, cần siết chặt quá trình đào tạo bậc đại học từ việc học cho đến khi tốt nghiệp, tránh tình trạng vào bao nhiêu ra bấy nhiêu như hiện nay”.

Ông Chung nói thêm: “Để bỏ thi tốt nghiệp, chúng ta cần làm nhiều việc. Một trong số đó là việc phân luồng giáo dục. Theo tôi, giáo dục cơ bản là 9 năm thống nhất cho mọi địa bàn, mọi nhóm đối tượng; THPT là 3 năm. Học sinh có thể lựa chọn 3 luồng chính là định hướng chung (có tính hàn lâm/khoa học như hiện nay), định hướng kỹ thuật/công nghệ, hay định hướng năng khiếu (nghệ thuật, thể thao).

Hệ thống đào tạo cần tập trung thành 3 luồng chính là luồng hàn lâm (các chương trình đào tạo định hướng nghiên cứu), luồng ứng dụng và luồng thực hành (nối các chương trình đào tạo kỹ năng mang tính thực hành ở bậc thấp với các chương trình đào tạo mang tính nghiệp vụ ở trình độ cao).

Ngay cả bậc đại học, chúng ta cũng cần có sự phân luồng và thay đổi trong việc đào tạo của các trường. Sẽ có những trường chuyên đào tạo kinh tế, trường đào tạo ứng dụng, trường đào tạo nghiên cứu… Như vậy, chúng ta sẽ đảm bảo được nhiệm vụ học văn hóa (12 năm) và việc học đại học, học nghề theo nhu cầu xã hội”.

Mục đích của việc thi 2 trong 1 nhằm giảm gánh nặng tuyển đầu vào cho kỳ thi đại học, nói như ông Mai Văn Trinh – Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT – thì “Nghị quyết 29 của BCH Trung ương Đảng về đổi mới toàn diện và căn bản giáo dục và đào tạo, trong các giải pháp trọng tâm được đưa ra thì giải pháp thứ 4 có nêu: Đổi mới hình thức thi và xét tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng tổ chức kỳ thi ngày càng gọn nhẹ, giảm áp lực, giảm tốn kém nhưng vẫn có kết quả tin cậy để làm căn cứ xét tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp”.

Thực tế đã cho thấy những yêu cầu từ Nghị quyết 29 đã chưa được thực hiện đúng đắn: kỳ thi không hề giảm áp lực, giảm tốn kém và điều quan trọng nhất là kết quả của nó không còn đáng tin cậy.

3 năm đã quá đủ để đánh giá và nhiều chuyên gia khẳng định đây chính là thời điểm để xem lại kỳ thi theo hướng xét tốt nghiệp nhưng phải thi đầu vào đại học.

Lạng Sơn xác minh các trường hợp nghi vấn

Sau Hà Giang, Lạng Sơn là địa phương nhận được thông tin có một số điểm thi cao bất thường. Hôm qua, ông Hồ Tiến Thiệu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết nhận được thông tin và sẽ chỉ đạo Sở GDĐT là cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo thi cấp tỉnh cho kiểm tra, rà soát lại quá trình tổ chức thi và chấm thi. Từ hôm qua (18.7), Sở GDĐT Lạng Sơn tập trung xử lý và cung cấp thông tin có hơn 30 bài thi có điểm cao hơn mức bình thường.

– Ngày 18.7, lãnh đạo Sở GDĐT tỉnh Hà Giang trong cuộc họp với UBND tỉnh và các đơn vị liên quan đã xin ý kiến về việc đề nghị công an tỉnh khởi tố, vào cuộc điều tra những vi phạm về điểm thi THPT quốc gia tại tỉnh Hà Giang.Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, trên cơ sở đề nghị của Sở GDĐT, giao cơ quan công an tỉnh điều tra những sai phạm liên quan. Đ.C – H.N

Đang tải...
Giám đốc Hàn Quốc bỏ thuốc mê sát hại đồng hương man rợ

Giám đốc Hàn Quốc bỏ thuốc mê sát hại đồng hương man rợ

Đắk Nông: Hi hữu – Lần đầu tiên một cuộc thi người đẹp mà không có ai đăng quang

Đắk Nông: Hi hữu – Lần đầu tiên một cuộc thi người đẹp mà không có ai đăng quang

Đắk Lắk: Thứ quả dại trên rừng vào mùa được bán giá gần trăm ngàn/kg hút khách thành phố sành ăn

Đắk Lắk: Thứ quả dại trên rừng vào mùa được bán giá gần trăm ngàn/kg hút khách thành phố sành ăn

Gia Lai: 9X bỏ ngang đại học về quê nuôi con “ăn bẩn ở sạch” cho thu nhập bất ngờ

Gia Lai: 9X bỏ ngang đại học về quê nuôi con “ăn bẩn ở sạch” cho thu nhập bất ngờ

TIN MỚI