Nguồn gốc câu nói ‘cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng’

Vào ngày rằm tháng Giêng, người Việt chuẩn bị làm mâm cỗ cúng rất tươm tất, chu đáo với mong muốn cầu một năm mới bình an, may mắn.

Ngày rằm tháng Giêng (15 tháng Giêng âm lịch) còn có tên gọi khác là Tết Nguyên tiêu, Tết Thượng nguyên. Đây là rằm đầu tiên của năm mới theo lịch âm của người Việt. Vào ngày này, mọi nhà đều chuẩn bị làm lễ cúng rất tươm tất, chu đáo, với mong muốn cầu một năm mới bình an, may mắn.

Ngày rằm tháng Giêng rơi vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Bởi vậy, ngày này được người dân coi trọng, gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc. Ảnh: Duy Hiệu.

Câu nói “cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng” nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách Cơ sở văn hóa Việt Nam, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng.

Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Thêm vào đó, tháng Giêng công việc ít (có quan niệm tháng Giêng là tháng ăn chơi) nên đây là tháng có nhiều Tết hơn hẳn các tháng khác (Tết Nguyên đán, Tết Nguyên tiêu). Ảnh: Duy Hiệu.

Tết Nguyên Tiêu là một Tết nằm trong hệ thống Thượng – Trung – Hạ nguyên (rằm tháng Giêng, rằm tháng 7 và rằm tháng 10) với ý nghĩa tương ứng Tết hướng thiên cầu phúc – địa quan xá tội – thủy quan giải ách.

Đối với người Việt, lễ rằm tháng Giêng là Tết muộn, bởi những gia đình khá giả tiếp tục ăn Tết và chơi mai, đào nở muộn. Đây cũng là dịp những người đau yếu, gia đình có tang ma được ăn Tết bù. Ảnh: Duy Hiệu.

Cũng có ý kiến cho rằng rằm tháng Giêng bắt nguồn từ hoạt động của Phật giáo, vào ngày này chư Tăng tập trung đông đủ để nghe Phật thuyết Pháp. Những người theo đạo Phật dùng ngày này để tưởng nhớ đức Phật. Trăng tròn đầu tiên cho một năm tốt lành.

Theo Thượng tọa Thích Thiện Chiếu, sở dĩ người dân hay nói “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng” là vì rằm tháng Giêng là rằm khởi đầu của năm, thích hợp với việc ước nguyện điều lành. Ảnh: Liêu Lãm.

Rằm tháng Giêng không phải là lễ quan trọng của Phật giáo so với rằm tháng Tư (Phật đản) và rằm tháng Bảy (Vu lan) nhưng trùng hợp với lễ Thượng nguyên và Tết Nguyên đán trong dân gian, đồng thời ngày này là rằm đầu tiên của năm mới, thời điểm thích hợp nhất để cầu nguyện an lành cho cả năm, nên thu hút sự tham gia đông đảo của giới Phật tử và toàn thể người dân.

Thành ngữ “Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng” đã nói lên tầm quan trọng của hội rằm tháng Giêng trong tâm thức người Việt. Ảnh: Liêu Lãm.

Ngoài ra, theo nông lịch, rằm tháng Giêng cũng là khởi đầu cho vụ gieo trồng mới. Với quan niệm “đầu xuôi, đuôi lọt”, trước khi bắt đầu vào vụ mới, người dân thường làm lễ cầu, cúng.

Bên cạnh đó, vào rằm tháng Giêng, nhiều nơi trên cả nước cũng tổ chức lễ hội linh đình, để tưởng nhớ công ơn của vị thành hoàng, những người có công, cầu một năm mới bình an, may mắn. Ảnh: Liêu Lãm.

Đang tải...
Lộ 79 đoạn clip “nóng” quay lén cảnh các cặp đôi đang quan hệ trong nhà nghỉ

Lộ 79 đoạn clip “nóng” quay lén cảnh các cặp đôi đang quan hệ trong nhà nghỉ

Đắk Lắk: Nguyên PCT huyện liên quan lộ đề thi công chức làm Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy

Đắk Lắk: Nguyên PCT huyện liên quan lộ đề thi công chức làm Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy

Đắk Lắk: Biển báo cắm kì lạ, người dân đập đầu vào biển ‘như cơm bữa’

Đắk Lắk: Biển báo cắm kì lạ, người dân đập đầu vào biển ‘như cơm bữa’

Lâm Đồng: Công an vào cuộc điều tra vụ phân lô bán đất nông nghiệp ở Bảo Lộc

Lâm Đồng: Công an vào cuộc điều tra vụ phân lô bán đất nông nghiệp ở Bảo Lộc

TIN MỚI

TP.HCM mưa rào rải rác

TP.HCM mưa rào rải rác

Do ảnh hưởng của nhiễu động từ gió đông trên cao, chiều nay, TP.HCM có mưa rào rải rác vài nơi.