Lâm Đồng: Sầu riêng, vịt trời mang lại giàu có

Địa danh Đạ Huoai, Đạ Tẻh hình thành từ tiếng dân tộc thiểu số bản địa và thành tố “đạ” là nước. Thế mà năm nay El Nino hành vùng này 5 tháng ròng không được hưởng giọt nước nào từ ông trời. Nhưng bức tranh nông thôn mới không u ám, mà đang sáng tươi bằng gam màu của tư duy “trồng cây gì, nuôi con gì”. Đó là mô hình trồng sầu riêng ở Đạ Huoai của Nguyễn Văn Thanh và nuôi vịt trời ở Đạ Tẻh của Phạm Văn Toản.

Sầu riêng mang lại niềm vui

Vạt nắng chiều dát mỏng dốc Ma Thiên Lãnh. Thầy giáo Nguyễn Lý Hà và tôi từ thị trấn Đạ Tẻh ra xã Đạ Oai, huyện Đạ Huoai. Qua khu đồng bào Châu Mạ, Hà nói: “Đây rồi anh” và chở tôi lọt vào giữa ngút ngàn sầu riêng, chập chùng như vô số “kim tự tháp” xanh. Thấp thoáng bên gốc sầu riêng khép tán, người đàn ông hí húi kéo ống dây dẫn nước. Tôi hỏi vọng: “Hạn hán nặng thế này, nước có đủ tưới không anh?”. Chủ nhân vườn sầu riêng Nguyễn Văn Thanh ngoái đầu: “Chào anh. Em không lấy nước giếng anh ạ, kéo từ sông lên, cũng tạm đủ”. Thanh giới thiệu, năm nay anh tròn 50 tuổi, rời đất quê Tịnh Đông, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi vào Lâm Đồng lập nghiệp cùng mẹ từ 38 năm trước. So với 5 năm trước, khó hình dung trên mảnh đất ở thôn 1, xã Đạ Oai này giờ là ngôi nhà bừng sáng với gạch men ốp lát, xe hơi bóng lộn, các tiện nghi hiện đại ngập dưới sáng láng ánh điện và bao quanh nhà dày đặc sầu riêng. Mẹ Thanh nói: “Hồi mới vô, mẹ con tôi đâu có đất, làm thuê cho người ta rồi tích cóp lần lần mua lại đất của những người bỏ đi”. Vùng này là rừng rú, sốt rét nhiều, dân “kinh tế mới” sợ đau ốm chạy không kịp nên xa lánh dần. Vợ Thanh kể: “Cách đây 5 năm em còn soạn giáo án bằng đèn dầu đó anh”.

lam-dong-sau-rieng-vit-troi-mang-lai-giau-co

Anh Nguyễn Văn Thanh bên thành quả sầu riêng

Những năm đầu, đất cằn, vốn thiếu, miết bài ca “chuyển đổi và chuyển đổi”. Trồng lúa rồi bỏ trồng mía, lại bỏ mía trồng cà phê…, mãi vẫn không ăn nhằm. Đầu óc Nguyễn Văn Thanh lơ lửng câu hỏi: Chả lẽ mình đã dám chui vào ở cái chốn sơn cùng thủy tận xa tu huýt này, không điện đóm, không đường ngang lối dọc, vắng teo này mà phải chịu mức sống thấp ư? Không thể. Năm 1995, Thanh quyết định đào cà phê, mạnh dạn trồng sầu riêng hạt. Đầu không ló khỏi vườn, quanh năm đeo bám với những gốc sầu riêng, mày mò kinh nghiệm để “thương nó nó mới thương mình”. Rồi nghe ngóng. Khi có giống mới Dona – Techno, năm 2001, Nguyễn Văn Thanh rủ mấy người đến Công ty cổ phần Phát triển công nghệ sinh học Dona-Techno thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam mua giống. Anh thay sầu riêng hạt bằng giống Dona-Techno, là giống đầu dòng Mon Thon Thái Lan được Công ty lai ghép thành sầu riêng mang giấy thông hành Việt Nam. Mừng vì loại sầu riêng này có năng suất trung bình 15 tấn/ha/vụ; ổn định khi cây đạt từ tuổi thứ 8. Sầu riêng Dona-Techno rất ngon nhờ hương thơm nhẹ và vị ngọt béo; cơm dày, không nhão, hạt lép… Nhưng cần tính cần mẫn, chịu dầm mưa gội nắng chứ đâu đặt cây xuống là được. Cả xã từ 30 ha, giống Dona-Techno thành “sầu chung” bởi chết dần mòn, đứt gánh giữa đường, người ta bỏ cuộc. Giờ chỉ vỏn vẹn 5ha, anh Thanh trở thành đứng đầu với 1,8ha, trong đó 80 cây tuổi 15 và khoảng 120 cây đã cho thu hoạch, năng suất, sản lượng cứ thế tăng lên. Trước năm 2010, năng suất sầu riêng trung bình khoảng 2 tạ/gốc/vụ, tổng sản lượng hơn 15 tấn; năm 2015 sản lượng đạt 25 tấn; còn vụ 2016 đạt 30 tấn, đó là chưa kể mất đứt 10 tấn do nắng kéo dài.

Đầu mùa, anh Thanh bán cho Công ty TNHH Rồng Hoa Thái 70 ngàn đồng/kg, chính vụ khoảng 30-35 ngàn đồng, cao hơn giá vườn khác từ 2-3 ngàn đồng/kg nhờ phẩm cấp vượt trội. Đầu vụ, Công ty đặt cọc từ 300-500 triệu đồng, thu hoạch lần nào thanh toán theo giá lúc đó, tiền cọc cuối vụ mới quyết toán với nhau. Chín “tín” làm đầu, hợp tác thuận lợi. Nguyễn Văn Thanh chia sẻ, năm 2012, nhân chuyến thăm và làm việc tại Đạ Oai, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Xuân Tiến đến tham quan vườn sầu riêng của anh. Anh Thanh phấn chấn: “Chủ tịch tỉnh nói chuyện với em đến 40 phút, ông quan tâm nhiều đến hướng phát triển bền vững của cây sầu riêng và đề nghị huyện triển khai cùng bà con phát triển thương hiệu “sầu riêng Đạ Huoai” đấy anh”. Ngày 6/5, Nguyễn Văn Thanh cho tôi biết, anh và nhiều nông dân đã tham gia hội thảo lần 2, đang ngóng tin vui. “Sầu riêng Đạ Huoai” sẽ góp vào “bảng vàng” thương hiệu đặc sản nổi tiếng Lâm Đồng. Đây là tài sản quý để ra biển lớn trong hội nhập quốc tế mà UBND tỉnh Lâm Đồng vừa phê duyệt đầu năm 2016 với 17 sản phẩm đặc trưng đến năm 2020.

Để thương hiệu cất cánh dĩ nhiên cần nhiều khâu nghiêm ngặt của nền sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Một trong những bước đi bền vững của anh Thanh là đặc biệt quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm và anh rất mong mọi nhà nông hưởng ứng. Chúng tôi cùng tính sơ bộ bài toán hiệu quả kinh tế từ sầu riêng của gia đình Nguyễn Văn Thanh: Trung bình 1 tấn thu khoảng 10 triệu đồng, chi phí 2 triệu đồng, lợi nhuận đạt 80%. Năm nay anh có 30 tấn, giá trung bình 40 ngàn đồng/kg, số tiền thu được 1,2 tỉ đồng, nghĩa là giá trị trên diện tích canh tác gần 1 tỉ đồng/ha/năm. Cũng theo hướng bền vững nên anh không chạy theo lợi nhuận mà đặc biệt quan tâm khâu chăm sóc kỹ lưỡng. “Cây khỏe lấy quả nhiều, cây trung bình lấy mức trung bình, còn cây yếu mình không lấy để dưỡng cây”. Đó là chia sẻ rất dễ hiểu và chân thành của Nguyễn Văn Thanh dày công tích lũy. Hai cậu con trai học đại học, anh muốn một cháu trở về nối nghiệp “sinh ra từ làng”.

Vịt trời – tài sản “đậu” vào nhà

Hai vị lãnh đạo của huyện Đạ Tẻh – Bí thư Huyện ủy Tôn Thiện Đồng và Chủ tịch UBND huyện Bùi Văn Hùng ngỏ ý với tôi rằng huyện đang có mô hình nuôi vịt trời rất cần khích lệ, nhà báo tìm hiểu và ủng hộ. Chẳng hóng hớt, máu nghề trỗi dậy, tôi lên xe đi trong trời tháng tư “đổ lửa”. Màu xanh của cây cối dọc dải đất xã Đạ Kho không đủ làm dịu 2 con mắt lòa nhòa. Quanh co rồi cũng lần tới nhà chủ nhân nuôi vịt trời Phạm Văn Toản ở thôn 9, Đạ Kho. Cũng là dân “kinh tế mới” như Nguyễn Văn Thanh, nhưng anh Toản ít hơn Thanh 4 tuổi. Từ đất Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây cũ, Toản theo gia đình vào lập nghiệp năm 1979. Cần cù, rất siêng năng, Phạm Văn Toản tự tay khai phá để bây giờ có cơ ngơi bất động sản quý giá với 3ha mặt hồ, 8ha điều và tràm. Anh Toản chia sẻ cơ duyên đến với vịt trời bằng những kí ức buồn nhiều hơn vui… Dựa vào thế núi bao quanh, thung lũng của vợ chồng anh trở thành hồ nước hơn 10.000m2 về mùa khô, còn mùa mưa phần đất trồng lúa ngập nước, hồ trải rộng đến gấp 3 lần; giúp anh nuôi các loại cá trắm, chép, mè trôi… và vịt lai, vịt siêu thịt Trung Quốc. Cặm cụi với hồ nhưng anh không thoát khỏi cuộc sống bết bát do đưa đẩy từ nhiều nguyên nhân khách quan. Vịt siêu thịt ngốn thức ăn cũng đến mức “siêu” nên quá tốn kém, trong lúc giá vịt thương phẩm và trứng thì thấp; cá vì thế cũng chẳng lớn là bao. Rồi dịch H5N1 buộc anh phải bỏ cuộc nuôi vịt, xoay xỏa nhiều nghề khác. Anh vẫn chưa quên khi nhắc lại sự cố buồn cách đây 3 năm. Tin tưởng cùng làm ăn chung, anh hùn vốn cho nhóm người ở tỉnh Bắc Ninh nuôi cá rô đầu vuông tại hồ nhà mình, xong vụ người ta cầm tiền bỏ đi, anh mất đứt hơn 10 cây vàng…

lam-dong-sau-rieng-vit-troi-mang-lai-giau-co

Anh Phạm Văn Toản và những chú vịt trời tại hồ của gia đình

Xưa, các cụ khuyên: “Muốn giàu nuôi cá, muốn khá nuôi heo, không sợ nghèo nuôi vịt”, một tay anh nuôi cả 2 thứ mà vẫn nghèo? Bài toán buộc Phạm Văn Toản tìm lời giải trong nhiều đêm. Một lần xem VTV2 giới thiệu ở tỉnh Bắc Giang có người nuôi vịt trời. Anh lên mạng và biết anh Hoàng ở Đồng Nai đang nuôi. Phạm Văn Toản quyết làm người tiên phong trong huyện, tìm đến trang trại anh Hoàng học hỏi kinh nghiệm và kéo Chủ tịch Hội Nông dân xã Đạ Kho Nguyễn Phi Hùng cùng tham gia nuôi vịt trời. Tháng 2/2016, hai anh chính thức mua 600 con vịt giống 6 tháng tuổi của anh Hoàng, mỗi con giá 220 ngàn đồng về nuôi chung tại hồ nhà anh Toản.

Chui dưới những hàng điều mùa chín rộ, hương dâng thơm lừng, chúng tôi ra hồ. Hồ trên núi nên soi bóng nhiều cây xanh, gần là những quả điều lủng lẳng mọng vàng, xa là rặng tràm xanh ngăn ngắt. Chiếc thuyền nhỏ bập bềnh theo con sóng bên bờ gió lộng. Cơ man vịt trời khỏa nước, râm ran, dáo dác… Tôi đang thả hồn theo cộng đồng vịt trời thì Toản chèo thuyền vào nói: “Giờ em vẫn nuôi cá nhưng cá lớn rất nhanh anh ạ”. Trước đây 1 năm chỉ được 1 tấn cá, bây giờ đạt tới 3-4 tấn, trung bình 45 ngàn đồng/kg. Nhờ vịt trời ăn ít, chỉ bằng 1/2 so với vịt lai nên thức ăn dư thừa, cá no nê tối ngày. Là động vật hoang dã nên vịt trời có sức đề kháng tốt, thức ăn từ thực vật thiên nhiên, dễ tìm nên phát triển nhanh. Anh Toản hạn chế sử dụng cám tổng hợp bởi giá cao lại làm giảm chất lượng của thịt vịt. Giá trị của thịt vịt trời rất cao về dinh dưỡng vì vậy vịt cỏ thương phẩm có giá 48 ngàn đồng/con nhưng vịt trời 160 ngàn đồng/con với trọng lượng khoảng 1,2 kg. Các đầu mối ở thành phố Hồ Chí Minh đã đặt hàng với anh Toản nhưng không thể cung ứng đủ, anh đang tập trung nuôi vịt đẻ trứng để phát triển đàn.

Đầu tháng 4, anh Toản đã đưa vào lò ấp gần 1.000 quả. Ngày 6/5, anh thông tin cho tôi: Vịt nở hơn 100 con rồi; khoảng tuần nữa có thêm 100 con nữa. “Hôm qua em mới mua lò ấp từ thành phố Hồ Chí Minh về nên vào lò 1.200 quả. Gần 2.000 quả gửi lò người ta ấp cũng sắp nở”. Toản mong trên địa bàn huyện sẽ có nhiều hộ nông dân tham gia nuôi vịt trời để cùng nhau phát triển kinh tế nông thôn và anh sẽ chia sẻ kinh nghiệm nuôi, bán con giống từ 25-30 ngàn đồng/con 1 tuần tuổi, nhưng họ chưa dám mạnh dạn. “Mùa mưa này có nước thiên nhiên phì nhiêu em sẽ làm mạnh, tháng 7 tháng 8 em thả tầm 1.000 con nữa”, anh Toản nói. Mô hình vườn – ao – chuồng của nhà vợ chồng anh Toản đang cho “quả ngọt”. Chưa kể tràm, năm nay, gia đình anh chị đã thu hơn 100 triệu đồng từ điều; khoảng 40 triệu đồng từ cá. Còn vịt thương phẩm chỉ cần 3 tháng rưỡi là đã đảm bảo chất lượng thịt ngon nhất.

Về phố, hình bóng 2 nông dân chân chất Nguyễn Văn Thanh, Phạm Văn Toản vẫn chiếm một góc thân thiết trong tâm trí tôi. Tôi cứ lẩm nhẩm: Sầu riêng bán đi anh Thanh mua được vô số niềm vui chung cho cả nhà; vịt trời chẳng bay về trời mà đang trở thành tài sản lớn đậu vào nhà anh Toản…

Đang tải...
Lời khai chủ quán bánh xèo bạo hành nhân viên

Lời khai chủ quán bánh xèo bạo hành nhân viên

Đột nhập kí túc xá nam, dân tình không thể tin vào mắt mình

Đột nhập kí túc xá nam, dân tình không thể tin vào mắt mình

[CLIP] Xe cảnh sát trật tự quay đầu, tông nhau với xe khách ở Kon Tum

[CLIP] Xe cảnh sát trật tự quay đầu, tông nhau với xe khách ở Kon Tum

Phát hiện cô giáo tiểu học tử vong trong tư thế treo cổ cạnh thi thể con trai 11 tuổi

Phát hiện cô giáo tiểu học tử vong trong tư thế treo cổ cạnh thi thể con trai 11 tuổi

TIN MỚI

Bảng giá xe Ssangyong tháng 11/2020

Bảng giá xe Ssangyong tháng 11/2020

Nhằm giúp quý độc giả tiện tham khảo trước khi mua xe, Doanh nghiệp Việt Nam xin đăng tải bảng giá niêm yết xe...