Hoàng Vũ Thuật, thời gian chảy như thác mây

Tôi biết, nhà thơ Hoàng Vũ Thuật đang có chuyến du ngoạn phương Nam. Phương Nam hẳn là không có mùa thu, thậm chí bây giờ đang là mùa mưa. Vậy sao, ông viết 'Xin lỗi mùa thu' trên đất Sài Gòn, cuối bài thơ, ông cho biết ngày sáng tác là 11/7/2020. Phương Nam đâu có mùa thu.

Hoàng Vũ Thuật, thời gian chảy như thác mây Ảnh 1

Nhà thơ Hoàng Vũ Thuật.

Chắc chắn, có một mùa thu vời vợi trong ông, chứ không phải nhìn mùa mưa Nam Bộ để viết về mùa thu. Trong trái tim thi sỹ Hoàng Vũ Thuật đang có mùa thu với những tia nắng vàng nhè nhẹ pha chút gió heo may. Chính cơn gió ấy đã khiến cho cảnh vật dần tan đi những sức sống của mùa hè gắt gỏng. Trước mùa thu, con người thường nuối tiếc, thầm khát nhau hơn.

Ấy là xin lan man chút về đất trời. Hãy xem vì sao Hoàng Vũ Thuật “Xin lỗi mùa thu”? Khổ đầu ông viết:

Cuộc nói chuyện không thành

tôi biết thế

nhiều cuộc nói chuyện không thành đã đập vào đời tôi mặt trống thủng

nhưng tôi xin được nói lời cám ơn không chút đau buồn

bỏ mặc tất cả dù biết họ đang đợi những gì

rãnh nước ngang qua hằn sóng trên lưng khô khốc

tôi vẫn chờ bên khung cửa

À ra thế, ông đã đối thoại, “nói chuyện không thành” với mùa thu, “nhiều cuộc nói chuyện không thành” đến mức “đã đập vào đời tôi mặt trống thủng”. Trống đánh phải kêu, đập vào đầu vẫn lên tiếng, nhưng đây là chiếc “mặt trống thủng”. Dân gian có câu: “Sống dầu đèn, chết kèn trống”. Mặt trống thủng, chắc chắn là nỗi buồn, nguy hơn, xương sống có thể va vào đầu, chảy máu. Nhà thơ rất thản nhiên khi xác định “nhưng tôi xin được nói lời cám ơn không chút đau buồn/ bỏ mặc tất cả dù biết họ đang đợi những gì”. Những điều ông không đợi, có thể ông bất ngờ và những điều “họ đang đợi” có thể làm “họ” hả hê, nhưng với ông, không có gì ngạc nhiên.

“Rãnh nước qua hằn sóng trên lưng khô khốc/ tôi vẫn chờ bên khung cửa”, đọc đến hai câu thơ, thực ra một câu được ngắt nhịp, tôi chỉ tiếc mình không được học về lý luận phê bình văn học để hiểu được cặn kẽ về phương pháp tu từ và ẩn dụ trong câu thơ này. Tuy nhiên, tôi cảm nhận, đó là sự vấp ngã, rồi đứng dậy và tiếp tục chờ đợi điều mà họ “đang đợi”.

xin lỗi mùa thu nếu tôi không kịp tới

một cánh chim theo mùa chớp sáng rồi xa

chút vàng bên song dấu tích

người thợ sơn để quên như giấu ngón tay chưa một lần cầm

chứng thực phút giây hạnh ngộ

tôi vẫn đó dù xa thật xa

phố câm lặng bức tranh không màu

trong phố có ngôi nhà

trong ngôi nhà chất chồng những bài thơ tôi viết

Hoàng Vũ Thuật, thời gian chảy như thác mây Ảnh 2

"Tôi vẫn chờ bên khung cửa" – Hoàng Vũ Thuật. Ảnh internet

Khổ thứ hai của bài thơ giống như “chìa khóa” hay là pas để mở cửa bài thơ, tâm hồn tác giả. Dẫu “cuộc nói chuyện không thành”, ông đã biết “tôi xin nói lời cám ơn”; bây giờ tâm lý nhà thơ phát triển đến mức thánh thiện hơn “xin lỗi mùa thu nếu tôi không kịp tới”. Ông nhận ra vẻ đẹp khai nguyên, thuở ban đầu: “chút vàng bên song dấu tích/ người thợ sơn để quên như giấu ngón tay chưa một lần cầm/ chứng thực phút giây hạnh ngộ/ tôi vẫn đó dù xa thật xa…”. Còn nguyên đó “chất chồng những bài thơ tôi viết”. “Bài thơ” xuất hiện trong ngôi nhà với tư cách là đại diện, sẽ trở thành “thư tịch” nay mai của con người.

Nhà văn Từ Sâm, bạn vong niên của nhà thơ Hoàng Vũ Thuật comment trên trang cá nhân sau khi đọc bài thơ như sau: “Với nhà thơ Hoàng Vũ Thuật, mùa thu không chỉ là “mùa” thời gian, có khi chỉ là một khái niệm hoặc kỷ niệm cào xé nỗi buồn khi gió trở. Và tôi, người hay đo cuộc đời bằng thuyết phong thủy “sinh lão bệnh tử” thì mùa thu là mùa để đi chặng đường đến điểm cuối.Và, khi đọc bài này tôi nhớ câu thơ của anh “mùa thu bỏ quên đôi guốc đỏ”.

Theo Jakobson, thơ có đặc trưng là sự quay trở lại (vertere, versus) nên “câu thơ là sự trở về” (le “vers est “vers”). Chính sự lặp lại, trùng điệp về mặt ngữ âm, từ vựng, cú pháp, nhịp điệu… khiến thơ có sức vang, lay động người đọc vào cuộc truy tìm “dòng chảy ngầm” (Hoàng Thụy Anh: Khoảng lặng ngôn từ trong thơ Hoàng Vũ Thuật). “Xin lỗi mùa thu” của Hoàng Vũ Thuật là bài thơ có “dòng chảy ngầm”.

Tôi không có hạnh phúc được gần nhà thơ Hoàng Vũ Thuật, và mới biết ông chưa lâu, nên không hiểu được những trắc ẩn, bào xé trong tâm hồn ông. Càng không thể hiểu được ông đã dằn vặt, đau đớn, phân thân vì bóng hồng nào trong cuộc đời chưa? Tôi nghĩ nhà văn, nhà thơ nếu không có trắc ẩn thì cũng phải biết hóa thân vào trắc ẩn của người đời mới có những tác phẩm chạm đến tâm hồn người.

Như tôi nói ban đầu, tôi không nghĩ bài thơ này không phải là nhớ về một “mùa thu” như là một “bóng hồng” giai nhân nào đó đã làm cho ông thổn thức cả thời trai trẻ, đến ngay cả bây giờ khi ông an nhiên chờ đợi “Một mai gió chở tôi về”. Nguyên nhân “tôi chưa kịp tới”.

Tôi nghĩ bài thơ có “vỉa tầng” lớn hơn. Dù rằng, tôi vẫn phân vân, vì đề tài mùa thu, mùa thu ẩn dụ trong thơ Hoàng Vũ Thuật khá nhiều, nhiều bài thành công.

….

vạn lần xin lỗi

chiếc lá rơi cứ rơi mưa đổ cứ đổ

bấy giờ

tôi đang nghe lời của nước của giọt sao khuya của sợi mưa xoắn xuýt

vòng ôm của núi đồi & hàng cây

cuộc nói chuyện bằng gió

thời gian chảy trong tôi thác mây

trái tim như thể nhịp triều lên mùa thu biết không.

Đọc khổ thơ cuối này, tôi nhận ra Hoàng Vũ Thuật như một người tu hành đến cõi. Ông buông bỏ phía sau: “chiếc lá rơi cứ rơi/ mưa đổ cứ đổ” và mặc dầu không tách ra khỏi cuộc sống ngoài kia, “tôi đang nghe lời của nước của giọt sao khuya của sợi mưa xoắn xuýt/ vòng ôm của núi đồi & hàng cây/ cuộc nói chuyện bằng gió”. Nếu như ở khổ đầu, nhà thơ Hoàng Vũ Thuật xin lỗi mùa thu về “Cuộc nói chuyện không thành”, thì khổ cuối quanh ông vẫn là “cuộc nói chuyện bằng gió”. Sao có thành được nếu mùa thu bắt đầu và kết thúc vẫn chỉ là cuộc nói chuyện bằng gió?

“Thời gian chảy trong tôi thác mây/ trái tim như thể nhịp triều lên mùa thu biết không” hai câu kết của văn bản tuyệt hay, bởi nó bộc lộ bản ngã nhà thơ. Đó là cái tôi biết chấp nhận, nhẹ nhàng sống giữa mùa thu, nghe mùa thu và không được mùa thu nghe, cô đơn với mùa thu… Tôi đọc thấy phía sau “mùa thu” của cõi riêng, là một mùa thu của cõi chung, bất kể ai cũng “tôi vẫn ở đó dù xa thật xa”. Mùa thu không phải của họ.

Tự nhiên tôi nhớ Thích Nhất Hạnh với tác phẩm “Đường xưa mây trắng”, với Hoàng Vũ Thuật, dầu sao, với ông “thời gian chảy trong tôi như thác mây”./.

Hà Nội. 21/7/2020

NĐH

Bài thơ “Xin lỗi mùa thu”:

Hoàng Vũ Thuật

XIN LỖI MÙA THU

Cuộc nói chuyện không thành

tôi biết thế

nhiều cuộc nói chuyện không thành đã đập vào đời tôi mặt trống thủng

nhưng tôi xin được nói lời cám ơn không chút đau buồn

bỏ mặc tất cả dù biết họ đang đợi những gì

rãnh nước ngang qua hằn sóng trên lưng khô khốc

tôi vẫn chờ bên khung cửa

xin lỗi mùa thu nếu tôi không kịp tới

một cánh chim theo mùa chớp sáng rồi xa

chút vàng bên song dấu tích

người thợ sơn để quên như giấu ngón tay chưa một lần cầm

chứng thực phút giây hạnh ngộ

tôi vẫn đó dù xa thật xa

phố câm lặng bức tranh không màu

trong phố có ngôi nhà

trong ngôi nhà chất chồng những bài thơ tôi viết

vạn lần xin lỗi

chiếc lá rơi cứ rơi mưa đổ cứ đổ

bấy giờ

tôi đang nghe lời của nước của giọt sao khuya của sợi mưa xoắn xuýt

vòng ôm của núi đồi & hàng cây

cuộc nói chuyện bằng gió

thời gian chảy trong tôi thác mây

trái tim như thể nhịp triều lên mùa thu biết không.

Sài Gòn, 11/7/2020

Nhà thơ Ngô Đức Hành

Nguồn vanhien.vn : http://vanhien.vn/news/hoang-vu-thuat-thoi-gian-chay-nhu-thac-may-78213

Đang tải...
Giá tiêu hôm nay 26/10: Kỳ vọng tái lập đỉnh 60.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 26/10: Kỳ vọng tái lập đỉnh 60.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 25/10: Tiếp chuỗi đà tăng ấn tượng, giá tiêu thêm 3.000 đồng/kg so với đầu tuần

Giá tiêu hôm nay 25/10: Tiếp chuỗi đà tăng ấn tượng, giá tiêu thêm 3.000 đồng/kg so với đầu tuần

Giá cà phê hôm nay 26/10: Dự đoán nhu cầu Robusta tiếp đà tăng, thị trường cuối năm tiếp tục đi lên

Giá cà phê hôm nay 26/10: Dự đoán nhu cầu Robusta tiếp đà tăng, thị trường cuối năm tiếp tục đi lên

Đắk Lắk: Tinh giảm nhân sự các cơ quan chuyên môn từ tỉnh đến huyện

Đắk Lắk: Tinh giảm nhân sự các cơ quan chuyên môn từ tỉnh đến huyện

TIN MỚI