Gia Lai: Vai trò của cấp ủy Mang Yang trong bảo tồn văn hóa cồng, chiêng

Đưa cồng, chiêng vào giảng dạy trong trường học, tuyên truyền để người dân hiểu được giá trị văn hóa cồng, chiêng Tây Nguyên và nâng cao ý thức tự bảo quản… là những biện pháp mà cấp ủy, chính quyền huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai thực hiện nhằm bảo tồn, lưu truyền loại hình văn hóa tiêu biểu của đồng bào Tây Nguyên.

Học sinh Trường THCS dân tộc nội trú huyện Mang Yang (Gia Lai) trong giờ tập văn nghệ.

Học sinh Trường THCS dân tộc nội trú huyện Mang Yang (Gia Lai) trong giờ tập văn nghệ.

Tình trạng “chảy máu cồng, chiêng” là cụm từ được sử dụng trong báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 khóa 8 của Tỉnh ủy Gia Lai. Ngay từ thời điểm đó, công tác bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân tộc được đánh giá là chưa quan tâm đúng mức, bản sắc văn hóa dân tộc ở nhiều buôn, làng Gia-rai, Ba Na bị mai một.

Tham gia một buổi sinh hoạt văn hóa của cán bộ xã Lơ Pang, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai trong ngôi nhà rông truyền thống, đồng chí Đinh Kăi, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Lơ Pang, cũng là một nghệ nhân cồng, chiêng cho biết: Xã Lơ Pang có tám thôn với gần 950 hộ dân. Hiện nay, chỉ còn 6/8 thôn còn nghệ nhân chơi được cồng, chiêng, người chỉnh được chiêng cũng còn rất ít. Trong ba năm gần đây, xã thất lạc bốn bộ cồng, chiêng, hiện chỉ còn 18 bộ. Bây giờ các hộ không sử dụng nên đem bán hết, văn hóa cồng chiêng đang mai một dần.

Tìm hiểu nguyên nhân, chúng tôi được biết, cuộc sống hiện đại khiến người dân càng ít có cơ hội sử dụng cồng, chiêng, lớp thanh niên trẻ không quan tâm đến loại nhạc cụ này, bên cạnh đó, ý thức của bà con dân tộc thiểu số trong bảo tồn và phát huy văn hóa ở cộng đồng khu dân cư còn thấp, hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thiết chế văn hóa đang dần mai một. Trước thực trạng cồng, chiêng vắng bóng trong đời sống, đồng chí Đinh Kăi trăn trở: “Xã không có nghị quyết chuyên đề về bảo tồn cồng, chiêng, nhưng cấp ủy, chính quyền luôn tích cực tuyên truyền bà con nâng cao ý thức tự bảo quản tài sản quý của gia đình và cộng đồng buôn làng. Cồng, chiêng là tài sản cá nhân nhưng nếu nhà nào có ý định bán, xã sẽ mua lại để không bị thất thoát ra ngoài”.

Phản ánh vấn đề này với cấp ủy, chính quyền huyện Mang Yang, chúng tôi được đồng chí Võ Văn Sơn, Huyện ủy viên, Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Mang Yang cung cấp thêm: Năm 2011, huyện có 215 bộ cồng, chiêng. Đầu năm 2015, huyện chỉ còn 175 bộ… Cồng, chiêng mất dần đi, không gian văn hóa cồng, chiêng đang bị thu hẹp, nghệ nhân và người sử dụng cồng, chiêng ngày càng ít.

Được biết, Huyện ủy Mang Yang đã chụp lại hình ảnh tất cả các bộ cồng, chiêng đang được lưu giữ, qua đó tuyên truyền, vận động các hộ gia đình hiểu được giá trị của văn hóa cồng, chiêng, vận động người dân trực tiếp quản lý và sử dụng, mỗi hộ gia đình nâng cao ý thức tự giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa đồng bào. Nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ những bộ cồng, chiêng đang được lưu giữ tại khu dân cư, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, không để tình trạng thất lạc hoặc bị mất trộm. Cấp ủy, chính quyền huyện Mang Yang hỗ trợ kinh phí mua sắm cồng, chiêng, thành lập các đội cồng, chiêng ở xã và đưa bộ môn này vào giảng dạy tại các trường phổ thông dân tộc nội trú; đồng thời tổ chức các hội diễn, giao lưu, liên hoan cồng, chiêng, qua đó lưu giữ, bảo tồn, khơi dậy bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc
địa phương.

Ngay từ khi trường mới được thành lập vào năm học 2002-2003, Ban Giám hiệu Trường THCS DTNT huyện Mang Yang đã đưa môn học đánh cồng, chiêng vào dạy ngoại khóa cho các học sinh. Trường thành lập đội văn nghệ, sưu tầm và mua một bộ cồng, chiêng để các em tập luyện và các bậc phụ huynh mời nghệ nhân đến truyền dạy và hướng dẫn cho các em. Hằng năm, nhà trường đều tổ chức giao lưu văn hóa cồng, chiêng với các buôn làng, đội văn nghệ phục vụ các sự kiện của trường, của huyện và của tỉnh, tham gia liên hoan văn hóa cồng, chiêng đều đạt thành tích cao…

Phó Hiệu trưởng Trường THCS DTNT huyện Mang Yang Đinh Quưn cho biết: Bộ môn cồng, chiêng là chương trình giáo dục đặc thù. Việc tham gia đội văn nghệ là hoạt động bổ ích, giúp các em học sinh có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, khiến các em thêm yêu trường, yêu lớp.

Thực trạng ở huyện Mang Yang cho thấy, nếu các ngành, các cấp không quyết tâm trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị cồng, chiêng thì những lễ hội bỏ mả, mừng lúa mới, đâm trâu… sẽ không còn những tiếng cồng, chiêng âm vang đại ngàn; cồng, chiêng sẽ vắng bóng trong các buôn, làng Tây Nguyên.

Đang tải...
Buộc thôi việc vì dùng bằng giả, con nguyên Bí thư vẫn cầm dấu ủy ban

Buộc thôi việc vì dùng bằng giả, con nguyên Bí thư vẫn cầm dấu ủy ban

Mua Mercedes tặng vợ, người đàn ông ở Bình Dương bốc được biển ngũ quý 8

Mua Mercedes tặng vợ, người đàn ông ở Bình Dương bốc được biển ngũ quý 8

Đắk Lắk: Lộ diện nhà thầu ‘ẵm’ gói thầu 35 tỷ đồng, chỉ tiết kiệm gần 800 ngàn đồng

Đắk Lắk: Lộ diện nhà thầu ‘ẵm’ gói thầu 35 tỷ đồng, chỉ tiết kiệm gần 800 ngàn đồng

Bắt xe tải chở 2,5 tạ cá khoai ướp formol chống thối chuẩn bị bán ra chợ

Bắt xe tải chở 2,5 tạ cá khoai ướp formol chống thối chuẩn bị bán ra chợ

TIN MỚI