Cà phê Buôn Ma Thuột: Chuyện 100 năm và những héc-ta bạc tỷ

Sau 100 năm cây cà phê được người Pháp trồng ở Đắk Lắk, giờ đây có những ha cà phê đã đạt doanh thu bạc tỷ, mang lại nhà lầu, xe hơi cho nhiều gia đình.

Có một sự trùng hợp thú vị: Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 6 năm 2017 được tổ chức đúng vào năm thứ 100 kể từ khi những cây cà phê Robusta đầu tiên cắm rễ trên cao nguyên Đắk Lắk.

ca-phe-buon-ma-thuot-chuyen-100-nam-va-nhung-hec-ta-bac-ty

Ông Hồ Sỹ Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cà phê Phước An – doanh nghiệp có nhiều công nhân, hộ nhận khoán là tỷ phú.

Từ những đồn điền nhỏ do người Pháp lập nên, cà phê đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, trở thành một tên tuổi trên thị trường thế giới, góp phần đưa Việt Nam vươn lên thứ 2 thế giới về xuất khẩu cà phê.

Hơn cả chuyện thứ hạng, Đắk Lắk nói riêng, Tây Nguyên nói chung, đã đạt tới trình độ sản xuất đáng nể, sáng tạo ra một hệ sinh thái cà phê rất đặc biệt, vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa nâng giá trị kinh tế lên gấp từ 2 đến 10 lần so với truyền thống. Đó có thể được coi là cuộc cách mạng mới, được ghi nhận ở cái nôi 100 tuổi của cà phê Buôn Ma Thuột.

Thơm cả trời Âu

Từ Buôn Ma Thuột đi về hướng đông của Đắk Lắk, suốt từ km 10 đến km 30, quốc lộ 26, mùa này hoa cà phê nở trắng trời.

ca-phe-buon-ma-thuot-chuyen-100-nam-va-nhung-hec-ta-bac-ty

Trồng xen sầu riêng trong vườn cà phê, anh Ngô Xuân Tam trở thành một trong số nông dân tỷ phú trên vùng đất cà phê Buôn Ma Thuột.

100 năm rồi, cà phê đã nở hoa ở đây, kể từ khi những cây cà phê đầu tiên của Compagnie Agricole D’asie (Công ty nông nghiệp Á Châu-CADA) và Compagnie des Hauts Plateaux Indochinois – (công ty Cao nguyên Đông Dương-CHPI) được trồng vào năm 1916-1917.

Quy mô chỉ vài chục hécta nên lượng cà phê thu được lúc đó là rất ít. Nhưng khi được đưa về chính quốc Pháp chế biến, tiêu thụ, cà phê CADA Ban Mê Thuột (Buôn Ma Thuột bây giờ) đem lại kết quả không ngờ. Sản phẩm trồng trên vùng cao nguyên heo hút ở xứ An Nam xa xôi lại có vị đậm hương nồng vượt ngoài sự mong đợi của các công ty Pháp.

Sức hấp dẫn của Cà phê Ban Mê Thuột khiến các ông chủ nhanh chóng mở thêm những đồn điền mới. Đến năm 1931, đã có thêm 26 đồn điền được thành lập, tổng diện tích 2.130 ha (riêng đồn điền CADA chiếm 1.000 ha). Cà phê Robusta chỉ chiếm 30% vào năm này, nhưng do đặc biệt phù hợp khí hậu, đã không ngừng lấn lướt để rồi hoàn toàn soán ngôi cà phê Arabiaca vào những năm sau đó.

Đến năm 1975, tổng diện tích cà phê ở Đắk Lắk đã tăng lên 8.600 ha, cho sản lượng trên 11.000 tấn, hầu hết là cà phê vối Robusta. Qua xuất khẩu và đặc biệt là qua đường du lịch, hạt cà phê Ban Mê Thuột đã đến được nhiều quốc gia trên thế giới và nhiều người thực sự ngưỡng mộ chất lượng và hương vị thơm ngon của sản phẩm.

Khiếm khuyết duy nhất của Cà phê Ban Mê Thuột trước Giải phóng là nó chủ yếu đem đến lợi nhuận cho giới chủ. Đời sống của phu đồn điền cà phê không khá gì hơn phu đồn điền cao su – “khi đi trai tráng, khi về bủng beo”. Cùng với thu nhập thấp, 60% số họ đã vàng võ, suy kiệt thậm chí bỏ mạng sau những trận sốt rét triền miên.

Thủ phủ cà phê CADA giờ đã rất khác xưa

Ông Hồ Sỹ Trung, giám đốc Công ty Cà phê Phước An cho biết, sau ngày Giải phóng, công ty tiếp quản 400 ha cà phê của đồn điền CADA cũ, sau đó phát triển lên hơn 1 nghìn ha. Với nhiều đợt chia tách những năm sau đó, Cà phê Phước An trở về với diện tích 400 ha ban đầu, cùng với đó là toàn bộ kho bãi, trụ sở, nhà xưởng chế biến của CADA xưa.

ca-phe-buon-ma-thuot-chuyen-100-nam-va-nhung-hec-ta-bac-ty

Hương cà phê Buôn Ma thuột vẫn thơm ngát trên vùng đất canh tác 100 năm

“Nhưng giờ đổi mới hết rồi”-Ông Chung khẳng định. “Cà phê cũ đã được Phước An tái canh hoàn toàn, kỹ thuật chăm sóc cũng khác hẳn. Béc tưới cũ của CADA, chúng tôi gọi là “béc tưới tư bản”, chỉ tưới xa được sáu, bảy mét. Béc tưới mới của công ty hiện nay có thể hơn 20 mét. Công nghệ mà Phước An đang sử dụng là công chế biến ướt hiện đại. Nhà xưởng cũ giờ chỉ là lưu niệm, với một hệ thống sấy được sản xuất tại Anh Quốc năm 1920. Trụ sở cũ với đồ dùng xưa cũng đóng cửa từ lâu. Công ty đã chuyển toàn bộ cho Sở Văn hoá-Thể thao và Du lịch để xây dựng thành một bảo tàng”.

Ông Phan Bạch Châu, một người lớn lên ở Đồn Điền Cada trước 1945, 65 năm sau quay trở lại vùng đất này, đã thốt lên rằng : Cada vẫn nguyên màu đất đỏ quen thuộc thuở xưa, vẫn màu xanh ngút ngàn của cây cà phê và nhiều loại cây khác trồng… Không giống xưa là con đường nhựa đã thay cho con đường đất, những ngôi nhà bê tông đã thay thế cho những căn nhà gỗ nhà tranh… Cây cà phê ở đây vẫn vậy. Mặc dù đã bao lần thay giống sây hạt hơn nhưng vẫn giữ nguyên những sắc màu quen thuộc. Nhưng đấy là cảm nhận của ông Châu vào năm 2010.

Đang tải...
Chủ tịch tỉnh chỉ đạo thanh tra nhiều giám đốc sở, chủ tịch huyện, dự án xây dựng ở Gia Lai

Chủ tịch tỉnh chỉ đạo thanh tra nhiều giám đốc sở, chủ tịch huyện, dự án xây dựng ở Gia Lai

Mượn ôtô đi ăn tiệc tông 2 bố con tử vong, người con văng lên mái nhà bên đường

Mượn ôtô đi ăn tiệc tông 2 bố con tử vong, người con văng lên mái nhà bên đường

Bố chồng cưỡng hiếp con dâu, bắn chết con trai sau khi bị phát hiện

Bố chồng cưỡng hiếp con dâu, bắn chết con trai sau khi bị phát hiện

Đắk Lắk: Bắt đối tượng chặt phá sầu riêng của người dân

Đắk Lắk: Bắt đối tượng chặt phá sầu riêng của người dân

TIN MỚI